De geschiedenis van de espressomachine: van Italië naar Nederland

1989 espressomachines

De geschiedenis van de espressomachine begon rond 1884 in Italië.

Maar de echte opmars van de espresso techniek in de Nederlandse horeca volgde echter pas vele decennia later.

Die ontwikkeling maakten wij vanaf 1989 van dichtbij mee. Sindsdien introduceerden, installeerden, onderhielden en adviseerden wij professionele espressomachines bij horecabedrijven door heel Nederland.

Zo hielpen wij steeds meer horecaondernemers kennismaken met authentieke Italiaanse espresso en droegen wij bij aan de groei van de Italiaanse espressocultuur in Nederland.

De eerste voorloper van de espressomachine was in 1884 en werd gepatenteerd door Angelo Moriondo.

Deze machine combineerde stoom en kokend water om snel en efficiënt koffie te bereiden.

Zijn uitvinding werd gepresenteerd op een grote expositie en werd bekroond daar een bronzen medaille.

De unieke uitvinding werd genaamd: Nieuwe stoommachine voor de economische en onmiddellijke bereiding van een koffiedrank, volgens de ‘A. Moriondo’ methode.

Gedurende zijn leven bleef meneer Moriondo zijn stoommachine steeds ingrijpend verbeteren.

Elke belangrijke verbetering liet hij daarna afzonderlijk patenteren. En ontwikkelde hij uiteindelijk een machine die geschikt was voor dagelijks gebruik in cafés.

Zijn verbeteringen vormden de basis voor de eerste commercieel succesvolle espressomachines.

Rond 1901 verbeterde Luigi Bezzera het oorspronkelijke ontwerp van Moriondo. Enkele jaren later bracht La Pavoni de eerste machines op commerciële schaal op de markt.

Vanaf nu kon espresso op grotere schaal in Italiaanse cafés worden bereid. Daarmee begon de opmars van de espresso zoals we die vandaag de dag kennen.

De volgende grote doorbraak kwam in 1947, toen Achille Gaggia de moderne pistonmachine introduceerde.

Dankzij de hogere druk ontstond de karakteristieke cremalaag die nog altijd het kenmerk is van een goed gezette espresso.

In 1961 volgde opnieuw een belangrijke stap met de introductie van de Faema E61.

Deze revolutionaire machine maakte voor het eerst gebruik van een elektrische pomp en een thermosifonsysteem voor een stabielere temperatuur.

Daarmee werd de basis gelegd voor de moderne professionele espressomachine en groeide de Italiaanse espressocultuur vanaf de jaren vijftig en zestig uit tot een internationaal fenomeen.

Van Italiaanse uitvinding naar wereldwijd icoon

Vanaf de jaren vijftig en zestig groeide de espresso uit van een typisch Italiaanse gewoonte tot een internationale koffiecultuur.

Overal in Italië verschenen cafés waar espresso en cappuccino het begin van een dag inluidden.

Door de groeiende populariteit, moest ook de techniek zich steeds boven ontwikkelen.

Fabrikanten verbeterden de temperatuurstabiliteit, waterdruk, betrouwbaarheid en gebruiksvriendelijkheid van professionele espressomachines.

Hoewel moderne machines tegenwoordig digitaal worden aangestuurd, zijn veel van de basisprincipes die ruim een eeuw geleden werden ontwikkeld nog altijd herkenbaar.

De opkomst van espresso in Nederland

In Nederland bleef filterkoffie nog jarenlang de norm. Een espresso dronk je vooral tijdens vakanties in Italië of in een klein aantal Italiaanse restaurants.

Pas vanaf de jaren tachtig en negentig begon de Italiaanse espressocultuur ook in de Nederlandse echt terrein te winnen.

Maar nog niet echt in de Nederlandse horeca zelf.

In 1989 toen we vanuit italie begonnen met, de al Italië bekende, Manuel espresskoffie te importeren, kwamen we vanzelfsprekend eerst bij Italaiaanse restaurants terecht.

Want de Italianen waren uiteraard leidend in hun alom geliefde espressokoffie.

De Italiaanse horeca liep destijds voorop als het ging om authentieke espresso, professionele espressomachines en de bijbehorende koffiecultuur.

Niet alleen Italiaanse restaurants stonden daarvoor open. Ook veel Portugese, Spaanse en Griekse horecaondernemers herkenden direct de kwaliteit van authentieke Italiaanse espresso.

Daarnaast zagen we dat steeds meer gerenommeerde restaurants uiterst geïnteresseerd waren om eens verder te proeven dan de paar koffiemerken die destijds verkrijgbaar waren.

Uiteraard was er ook genoeg Nederlandse horeca die open stonden voor iets nieuws en op zoek naar meer kwaliteit en variatie.

Ze wilden graag kennismaken met authentieke Italiaanse espresso en wilden graag verkennen of onze koffie zou aansluiten bij het niveau van hun keuken.

Om ook de Nederlandse horeca te overtugen van de meerwaarde van echte authentieke Italiaanse kwaliteitskoffie bleek in die beginjaren echter nog niet zo eenvoudig.

De Nederlandse horeca stond nog aan het begin van de ontdekking van de Italiaanse espressocultuur.

De meerwaarde van kwaliteitskoffie uitleggen en laten proeven vergde daarom veel tijd en persoonlijke demonstraties.

Al snel ontdekten we dat koffie een diepgewortelde gewoonte is. Wie jarenlang hetzelfde koffiemerk drinkt of serveert, stapt niet zomaar over op iets anders.

Daarom stonden onze beginjaren vooral in het teken van proeverijen, demonstraties en persoonlijke uitleg.

Uiteindelijk bleek één goede espresso vaak overtuigender dan honderd verkooppraatjes.

Steeds meer ondernemers ontdekten dat gasten niet alleen een kop koffie wilden, maar een echte espresso-ervaring.

Zij begonnen steeds meer in te zien hoe belangrijk niet alleen de kwaliteit van de koffie was, maar ook de juiste machine, afstelling en bereiding.

Die kennis en ervaring vormden de basis van ons werk en namen we vervolgens mee naar steeds meer horecabedrijven in Nederland.

We zagen hoe espresso langzaam uitgroeide van een bijzonder kopje koffie tot een vaste waarde op vrijwel iedere menukaart.

In de periode van 37 jaar bleef de espressomachine zich ook verder ontwikkelen.

De geschiedenis van de espressomachine is nog lang niet ten einde.

Nieuwe technieken blijven elkaar opvolgen, maar de Italiaanse passie voor kwaliteit, vakmanschap en espresso vormt al meer dan een eeuw de basis.

En juist die ontwikkeling hebben wij sinds 1989 van dichtbij mogen meemaken.

Machines zijn sneller, nauwkeuriger en energiezuiniger geworden, maar het doel is onveranderd gebleven: een perfecte espresso zetten.

Achter iedere professionele espressomachine schuilt meer dan een eeuw aan Italiaanse innovatie.

Wat ons in al die jaren misschien nog wel het meest is opgevallen, is dat de beste espressomachine nooit automatisch de beste espresso maakt.

De machine bepaalt niet alleen het eindresultaat. In de praktijk draait kwaliteit altijd om de juiste combinatie van machine, de kwaliteit van de koffiebonen, koffiemolen, koffieblend, afstelling en vakmanschap van de barista.

Dat was in 1989 zo en dat is vandaag nog steeds niet veranderd.

Juist de combinatie van die factoren zorgt ervoor dat een goede espresso vandaag de dag nog steeds dezelfde beleving kan geven als waarvoor de eerste Italiaanse pioniers ooit de basis legden.